World Bank: కేంద్రంలోని అధికార పీఠం ‘నయా భారత్’, ‘వికసిత్ భారత్ 2047’ వంటి ప్రతిష్టాత్మక నినాదాలతో దేశీయంగా విస్తృత ప్రచారం కల్పిస్తున్న తరుణంలో, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంస్థలు విడుదల చేస్తున్న తాజా నివేదికలు క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలను కళ్లకు కడుతున్నాయి. వివిధ ప్రగతి సూచీల్లో భారతదేశం ఆశించిన స్థాయిలో పురోగతి సాధించలేకపోతోందని అంతర్జాతీయ నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. తాజాగా ప్రపంచ బ్యాంక్ (World Bank) విడుదల చేసిన వార్షిక దేశాల ఆదాయ వర్గీకరణ నివేదికలోనూ ఇదే విషయం మరోసారి వెల్లడైంది.

Also Read : “భారత్ సహకారాన్ని ఎప్పటికీ మర్చిపోలేం”.. ఖమేనీ అంత్యక్రియల వేళ ఇరాన్ భావోద్వేగం

శ్రీలంక, వియత్నాం, ఫిలిప్పీన్స్‌ల కంటే వెనుకబడిన భారత్:

కేవలం కొన్ని సంవత్సరాల క్రితమే (2022లో) చరిత్రలోనే అత్యంత ఘోరమైన సార్వభౌమ రుణ సంక్షోభాన్ని, దివాలా పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్న పొరుగు దేశం శ్రీలంక.. ఊహించని రీతిలో పుంజుకుని భారత్ కంటే మెరుగైన స్థానాన్ని సాధించింది. ప్రపంచ బ్యాంక్ తన తాజా వర్గీకరణలో శ్రీలంకతో పాటు ఆగ్నేయాసియా దేశాలైన వియత్నాం, ఫిలిప్పీన్స్‌లను ‘ఎగువ మధ్య ఆదాయ దేశాల’ (Upper-Middle-Income Countries) జాబితాలోకి చేర్చింది. అయితే, ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా ఎదుగుతున్న పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ప్రచారం పొందుతున్న భారతదేశం మాత్రం.. గత రెండు దశాబ్దాలుగా (2007 నుండి) ఇప్పటికీ ‘దిగువ మధ్య ఆదాయ’ (Lower-Middle-Income) విభాగంలోనే మగ్గుతుండటం గమనార్హం.

భీకర ఆర్థిక సంక్షోభం నుండి శ్రీలంక ఎలా కోలుకుంది?

2022వ సంవత్సరంలో దాదాపు 5,100 కోట్ల డాలర్ల విదేశీ రుణాలను చెల్లించలేక చేతులెత్తేసిన శ్రీలంక, తీవ్రమైన ఆహార, ఇంధన కొరతతో కుప్పకూలింది. అయితే, ఆ తర్వాత అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) ప్యాకేజీలు, అంతర్గత ఆర్థిక సంస్కరణలు, పరిశ్రమల పునరుద్ధరణ, పర్యాటక రంగం (Tourism) లో సాధించిన విప్లవాత్మక పురోగతి, ఆర్థిక సేవల విస్తరణ వల్ల ఆ దేశం వేగంగా కోలుకుంది. 2025 నాటికి శ్రీలంక ఆర్థిక వ్యవస్థ ఏకంగా 5 శాతం వృద్ధి రేటును నమోదు చేసిందని ప్రపంచ బ్యాంక్ కొనియాడింది. అతి తక్కువ తేడాతోనే అయినప్పటికీ, శ్రీలంక తిరిగి ఎగువ మధ్య ఆదాయ వర్గంలోకి చేరడం ఆ దేశ ఆర్థిక పునరుజ్జీవనానికి నిదర్శనమని నివేదిక పేర్కొంది.

ప్రపంచ బ్యాంక్ వర్గీకరణ సూత్రం ఏమిటి?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను వర్గీకరించడానికి ప్రపంచ బ్యాంక్ ‘తలసరి స్థూల జాతీయ ఆదాయాన్ని’ (GNI Per Capita) ప్రామాణికంగా తీసుకుంటుంది. ఒక దేశంలోని పౌరులు, స్థానిక వ్యాపార సంస్థలు ప్రపంచంలో ఎక్కడ ఆదాయాన్ని ఆర్జించినప్పటికీ, వాటన్నింటినీ కలిపి మొత్తం జనాభాతో భాగించడం ద్వారా ఈ సగటు తలసరి ఆదాయాన్ని లెక్కిస్తారు. ప్రపంచ బ్యాంక్ తాజా నిబంధనల ప్రకారం.. తలసరి జీఎన్‌ఐ (GNI) 1,136 డాలర్ల నుండి 4,495 డాలర్ల వరకు ఉంటే వాటిని ‘దిగువ మధ్య ఆదాయ దేశాలు’ అంటారు. అదే తలసరి ఆదాయం 4,496 డాలర్ల నుండి 13,935 డాలర్ల వరకు ఉంటే ‘ఎగువ మధ్య ఆదాయ దేశాలు’గా గుర్తిస్తారు. ప్రస్తుతం భారత తలసరి స్థూల జాతీయ ఆదాయం కేవలం 2,500 నుండి 2,700 డాలర్ల మధ్యే ఉండటంతో భారత్ దిగువ విభాగంలోనే ఉండిపోయింది.

Also Read : జియో, ఎయిర్‌టెల్ యూజర్లకు బిగ్ షాక్: భారీగా పెరగనున్న రీఛార్జ్ ధరలు.. ఎంతంటే?

పలు అంతర్జాతీయ సూచీల్లో భారత్ పతనం:

కేవలం ఆదాయ వర్గీకరణలోనే కాకుండా.. సామాజిక, రాజకీయ, మానవ హక్కుల రంగాలకు సంబంధించిన దాదాపు 50కి పైగా అంతర్జాతీయ సూచీల్లో భారతదేశ స్థానం ఏటా దిగజారుతోందని వివిధ నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఆర్థిక వృద్ధి జరుగుతున్నట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నా, సంపద పంపిణీలో అసమానతలు, సామాజిక భద్రత లోపించడం వల్ల భారత్ అనేక రంగాల్లో వెనుకబడి ఉంది.

గ్లోబల్ హంగర్ ఇండెక్స్ (ఆకలి సూచీ): ఈ సూచీలో భారత్.. సుడాన్, రువాండా, కాంగో వంటి వెనుకబడిన ఆఫ్రికా దేశాల సరసన నిలిచింది.

ప్రజాస్వామ్య సూచీ (Democracy Index): పౌరస్వేచ్ఛల క్షీణత కారణంగా భారత్ అంతర్జాతీయంగా 46వ ర్యాంకుకు పడిపోయింది.

ఆరోగ్యం, మనుగడ సూచీ (Health and Survival Index): 2014లో 114వ స్థానంలో ఉన్న భారత్, ప్రస్తుతం వైద్య రంగంలో లోపాల కారణంగా 143వ ర్యాంకుకు పతనమైంది.

ప్రపంచ సంతోష సూచీ (World Happiness Index): ప్రజల జీవన నాణ్యత, మానసిక ప్రశాంతతను కొలిచే ఈ సూచీలో భారత్ 116వ స్థానానికి పడిపోయింది.

పత్రికా స్వేచ్ఛ సూచీ (Press Freedom Index): మీడియాపై నియంత్రణలు, ఒత్తిళ్ల కారణంగా భారత్ గతంలో ఉన్న 151వ స్థానం నుండి మరింత దిగజారి 157వ ర్యాంకుకు చేరుకుంది. అలాగే అంతర్జాతీయ పెన్షన్ (సామాజిక భద్రత) సూచీలోనూ భారత్ అట్టడుగు స్థానాల్లోనే కొనసాగుతోంది.

ఈ అంతర్జాతీయ గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, కేవలం స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) పరిమాణం పెరిగినంత మాత్రాన దేశం నిజమైన ‘వికసిత్ భారత్’ కాదని, ప్రజల సగటు ఆదాయం, జీవన ప్రమాణాలు, సామాజిక భద్రత మెరుగైనప్పుడే అది సాధ్యమవుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.