Saudi Arabia : ఓ వైపు మక్కా ఒప్పందం, మరోవైపు అమెరికా అండగా నిలుస్తుందని భావించిన సౌదీ అరేబియాకు ఆదిలోనే ఎదురు దెబ్బ తగిలింది. సౌదీలో హూతీ దాడులకు వ్యతిరేకంగా అమెరికా అండగా నిలవగా పోగా, మక్కా ఒప్పందంతో తమకు సాయంగా ఉంటుందనుకున్న పాకిస్తాన్ సైతం ఆ ఒప్పందంలో సైనిక సహాయం ప్రస్తావన లేదని తప్పించుకోవడంతో రెంటికి చెడ్డ రేవడిలా సౌదీ పరిస్థితి మారింది.
యెమెన్‌కు చెందిన హూతీ తిరుగుబాటు దారుల దాడులు సౌదీ అరేబియాపై ఇప్పటికీ కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. ఇరాన్‌కు వ్యతిరేకంగా అమెరికా వైమానిక దాడులు చేసేందుకు వీలుగా సౌదీ భూభాగంలో చోటు కల్పించారనే ఆలోచనతోనే హూతీలు ఆ దేశంపై దాడులకు తెగబడుతున్నారు. అయితే ఈ ఈ తరుణంలో సౌదీ అరేబియాకు అండగా నిలుస్తుందనుకున్న అమెరికా చేతులెత్తేసింది. హూతీలకు వ్యతిరేకంగా ప్రత్యక్షంగా దాడులు చేసే ఆలోచన ఏదీ లేదని అమెరికా స్పష్టం చేసింది. మరోవైపు, మక్కా ఒప్పందాన్ని ప్రస్తావిస్తూ పాకిస్తాన్ కూడా హూతీ వంటి సంస్థల దాడులపై సైనిక సహాయం అందించే నిబంధన ఆ ఒప్పందంలో లేదని తేల్చిచెప్పింది. ఈ దాడుల కారణంగా సౌదీ అరేబియా తన కీలకమైన పైప్‌లైన్‌ను కూడా మూసివేయాల్సి వచ్చింది. అయినప్పటికీ హూతీ తిరుగుబాటుదారుల దాడులు ఆగలేదు; సగటున ఎర్ర సముద్రంలో (రెడ్ సీ) సౌదీ అరేబియాకు చెందిన ప్రధాన షిప్పింగ్ మార్గాన్ని కూడా నిరోధిస్తామని హూతీలు హెచ్చరించారు.
హూతీల నుంచి పెద్ద ఎత్తున డ్రోన్ దాడులు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. హోర్ముజ్ జలసంధిలో (స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్) ఇరాన్ అడ్డంకులు సృష్టిస్తున్న సమయంలోనే, హూతీలు ఎర్ర సముద్ర మార్గాన్ని ప్రభావితం చేయాలని చూడటం పెద్ద సంక్షోభంగా పరిణమించింది. దీనివల్ల సౌదీ అరేబియా తీవ్రమైన చిక్కుల్లో పడినట్లు కనిపిస్తోంది. దశాబ్దాలుగా ఇస్లామిక్ ప్రపంచంలో అగ్రదేశంగా గుర్తింపు పొందిన సౌదీ అరేబియా ఇప్పుడు ఒంటరిదై బలహీనపడినట్లు కనిపిస్తోంది. ఒకవైపు అమెరికా సాయం నిరాకరించగా, మరోవైపు పాకిస్తాన్ నుంచి కూడా మద్దతు లభించడం లేదు. కొన్ని నెలల క్రితమే ఇరుదేశాలు మక్కా ఒప్పందం చేసుకున్నప్పటికీ పాకిస్తాన్ ఈ విధంగా వైదొలగడం గమనార్హం. తమలో ఒకరిపై దాడి జరిగితే దాన్ని ఇద్దరిపై జరిగిన దాడిగానే భావిస్తామని ఈ మక్కా ఒప్పందంలో పేర్కొన్నారు. ఇప్పుడు ఈ ఒప్పందంలో టర్కీ కూడా చేరింది. కానీ, సౌదీ పై జరిగిన దాడిలో పాక్ తప్పించుకునే దోరణిని అవలంభించడం గమనార్హం.
సౌదీ అరేబియాలో మాజీ అమెరికా రాయబారి మైఖేల్ రట్నీ మాట్లాడుతూ.. ఇటీవలి పరిణామాలు సౌదీ కింగ్‌డమ్‌లో ఆందోళనను పెంచాయని అన్నారు. అమెరికాను సౌదీ అరేబియా ఇకపై నమ్మదగిన భాగస్వామిగా పరిగణించలేకపోవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. డోనాల్డ్ ట్రంప్ మధ్యప్రాచ్యంలో (మిడిల్ ఈస్ట్) మరొక యుద్ధ రంగాన్ని తెరవడానికి ఇష్టపడటం లేదని ఆయన తెలిపారు. దీని వెనుక ఇరాన్ హస్తం కూడా ఉండి ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. హూతీ, హమాస్, హిజ్బుల్లా మూడూ ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న తిరుగుబాటు సంస్థలుగా పరిగణించబడుతున్నాయి. హోర్ముజ్ జలసంధిపై తన పట్టు సడలిన తర్వాత, ఇరాన్ ఇప్పుడు హూతీల ద్వారా సౌదీ అరేబియాపై ఒత్తిడి పెంచిందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
సౌదీ అరేబియా ఒంటరిదైపోయిందా?
ఇజ్రాయెల్, అమెరికా జరిపిన దాడుల తర్వాత ఇరాన్ ఐక్య అరబ్ ఎమిరేట్స్, సౌదీ అరేబియా, ఖతార్ వంటి దేశాలపై దాడులు చేసిన సంగతి తెలిసిందే. ఈ విధంగా ఇరాన్ మరొకసారి సౌదీ అరేబియాకు కష్టాలను పెంచింది, అయితే ఇప్పటివరకు సౌదీ కింగ్‌డమ్‌కు ఏ దేశం నుంచీ మద్దతు లభించలేదు. సౌదీ అరేబియాను ఒక ఆధునిక, అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థగా మార్చడానికి సౌదీ కింగ్‌డమ్ క్రౌన్ ప్రిన్స్ మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్ చాలా సంవత్సరాలుగా తీవ్రంగా శ్రమించారు. సౌదీని గ్లోబల్ బిజినెస్ హబ్‌గా తీర్చిదిద్దాలని ఆయన భావిస్తున్నప్పటికీ, సైనిక వ్యవహారాలలో కొంత బలహీనత కనిపిస్తోంది. ఇప్పుడు దాని ప్రభావం బయటపడటం ప్రారంభమైంది.
సౌదీ అరేబియాలో మారిన పరిస్థితులు
ముఖ్యంగా 7 అక్టోబర్ 2023న ఇజ్రాయెల్‌పై హమాస్ జరిపిన దాడి పరిస్థితులను పూర్తిగా మార్చివేసింది. ఇజ్రాయెల్‌పై దాడి జరగడంతో అది పాలస్తీనాపై తీవ్ర స్థాయిలో విరుచుకుపడింది; ఈ దాడుల్లో దాదాపు లక్ష మంది వరకు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. మొత్తం గాజా పూర్తిగా ధ్వంసం కావడంతో పాటు నివాసయోగ్యం కాని శిథిలావస్థకు చేరుకుంది. అంతేకాకుండా ఈ వివాదం ఇరాన్ వరకు వ్యాపించి అక్కడ కూడా దాడులు జరిగాయి. ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య జరుగుతున్న యుద్ధ ప్రభావం సౌదీ అరేబియాపై స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అలాగని సౌదీ కోసం యుద్ధాన్ని మరింత విస్తరించడానికి అమెరికా సిద్ధంగా లేదు. మరోవైపు, మక్కా ఒప్పందంలోని నిబంధనలను బూచిగా చూపిస్తూ పాకిస్తాన్ కూడా చేతులెత్తేసింది. తాను ఒక అణువస్త్ర దేశమని చెప్పుకుంటూ పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు ముస్లిం దేశాలను ఆకట్టుకోవడానికి పాకిస్తాన్ ప్రయత్నిస్తూనే ఉంది. కానీ, ఆ దేశాలకు సాయం చేయడానికి మాత్రం ముందుకు రావడం లేదు. దీంతో సౌదీ ప్రత్యమ్నాయ మార్గాలవైపు దృష్టి సారించే అవకాశం ఉందని తెలుస్తోంది.
