ప్రపంచ గూఢచర్య చరిత్రలో ‘హనీపాట్’ లేదా ‘హనీట్రాప్’ అనేది అత్యంత శక్తివంతమైన, వివాదాస్పదమైన వ్యూహం. విలువైన, రహస్య సమాచారాన్ని రాబట్టడానికి ఆకర్షణీయమైన వ్యక్తుల ద్వారా శృంగార లేదా లైంగిక సంబంధాలను ఉపయోగించే ఈ పద్ధతి దశాబ్దాలుగా ఉనికిలో ఉంది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో ప్రసిద్ధ బాలల రచయిత రోల్డ్ డాల్ కూడా అమెరికాలో ఇలాంటి బాధ్యతలను నిర్వర్తించారు. ఇటీవల ఎన్విడియా సీఈఓ జెన్సన్ హువాంగ్ వివాదం మరియు ఒక భారతీయ వింగ్ కమాండర్ ఉదంతంతో ఈ పదం మళ్లీ పెద్దఎత్తున చర్చనీయాంశమైంది.

గూఢచర్యంలో హనీపాట్ ప్రయాణం

ఆక్స్‌ఫర్డ్ డిక్షనరీ ప్రకారం ‘హనీపాట్’ పదం చాలా కాలం కిందటే పుట్టినప్పటికీ, గూఢచర్యంలో దీని వాడకం 20వ శతాబ్దంలో ఊపందుకుంది.

  • మాతా హరి : మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో ఎక్సోటిక్ డాన్సర్ మాతా హరి, సైనిక అధికారులతో ఉన్న సంబంధాల కారణంగా జర్మన్ గూఢచారిగా ముద్రపడి 1917లో మరణశిక్షను ఎదుర్కొన్నారు.

  • సోవియట్ రోమియో గూఢచారులు: ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ కాలంలో తూర్పు జర్మనీకి చెందిన ‘స్టాసీ’ సంస్థ అందమైన పురుష ఏజెంట్లను (‘రోమియో గూఢచారులు’) ఉపయోగించి పశ్చిమ జర్మనీలోని శక్తివంతమైన మహిళల నుంచి రహస్యాలు సేకరించింది. అలాగే ‘మీల్కే కన్యలు’ అనే మహిళా ఏజెంట్లను కూడా పాశ్చాత్య దౌత్యవేత్తలను లొంగదీసుకోవడానికి వాడారు.

  • కేజీబీ బ్లాక్‌మెయిల్: రష్యన్ గూఢచారులు లక్ష్యంగా చేసుకున్న వ్యక్తులను అక్రమ సంబంధాల ద్వారా బంధించి, భవిష్యత్తులో బ్లాక్‌మెయిల్ చేయడానికి ఈ పద్ధతిని విస్తృతంగా ఉపయోగించారు.

ఆధునిక కాలంలో సైబర్-హనీట్రాపింగ్

సాంప్రదాయకంగా భౌతిక సంబంధాలతో మొదలైన ఈ వ్యూహం, ఇంటర్నెట్ విస్తరణతో సైబర్-హనీట్రాపింగ్‌గా రూపాంతరం చెందింది. నేడు నకిలీ సోషల్ మీడియా ప్రొఫైళ్లు, ఏఐ డీప్‌ఫేక్‌ల (AI Deepfakes) ద్వారా సులభంగా బాధితులను వలలోకి లాగుతున్నారు.

భారత్‌లో హనీట్రాప్ ముప్పు

పాకిస్తానీ గూఢచార సంస్థలు భారతీయ రక్షణ రంగాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ సైబర్-హనీట్రాప్ వ్యూహాలను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నాయి.

  • ఐఏఎఫ్ వింగ్ కమాండర్ కేసు: ఇటీవల వాట్సాప్ ద్వారా పరిచయమైన ఒక అనుమానిత పాకిస్తానీ ఏజెంట్ పంపిన “నగ్న చిత్రాలకు” బదులుగా, రహస్య యుద్ధ ప్రణాళికలను పంచుకున్నారనే ఆరోపణలపై ఒక ఐఏఎఫ్ వింగ్ కమాండర్‌పై కేసు నమోదైంది.

  • డాక్టర్ ప్రదీప్ కురుల్కర్ కేసు: DRDO శాస్త్రవేత్త ప్రదీప్ కురుల్కర్, ‘జారా దాస్‌గుప్తా’ పేరుతో పరిచయమైన పాక్ ఏజెంట్‌కు సున్నితమైన రక్షణ ప్రాజెక్టుల సమాచారాన్ని అందించారనే ఆరోపణలను ఎదుర్కొన్నారు.

  • ఇతర ఘటనలు: సైనికుడు శాంతిమయ్ రాణా ఉదంతం కూడా సోషల్ మీడియా వేదికగా జరిగిన హనీట్రాప్‌కు అద్దం పడుతుంది.

ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో భారత సాయుధ దళాలు తీవ్ర అప్రమత్తత ప్రకటించాయి. సోషల్ మీడియా వినియోగంపై కఠిన మార్గదర్శకాలను జారీ చేయడంతో పాటు, శత్రువుల తప్పుడు ప్రచారాలను తిప్పికొట్టడానికి ప్రత్యేక సమాచార యుద్ధ బృందాలను కూడా ఏర్పాటు చేశాయి.